Sprawozdanie

z OGÓLNOPOLSKIEJ KONFERENCJI LOGOPEDYCZNEJ

„Jąkanie wyzwaniem terapeutycznym – dla jąkających się i nie tylko…”

Gliwice, 19 maja 2010 r. 

19 maja 2010 r. w Centrum Edukacyjnym im. Jana Pawła II w Gliwicach odbyła się  Ogólnopolska Konferencja Logopedyczna pt.: Jąkanie – wyzwaniem terapeutycznym dla jąkających się i nie tylko… Organizatorami konferencji byli: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Gliwicach, Specjalistyczne Centrum Terapii Jąkających Się w Wodzisławiu Śląskim i Wyższa Szkoła Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych w Kielcach. Uczestniczyły w niej osoby jąkające się, ich rodzice, opiekunowie, nauczyciele, terapeuci, logopedzi, studenci specjalności logopedycznej WSETiNS z Kielc, studenci Podyplomowych Studiów Logopedii i filologii polskiej Uniwersytetu Śląskiego
oraz inne osoby zainteresowane problematyką jąkania. Konferencję poprowadziły mgr Katarzyna Kusz i mgr Elżbieta Bijak.

Celem spotkania było popularyzowanie wiedzy na temat jąkania, jako zaburzenia komunikacji międzyludzkiej, metod i form terapii oraz dzielenie się praktycznymi umiejętnościami w zakresie pomocy osobom jąkającym się.

Oficjalnego otwarcia spotkania dokonali: mgr Grażyna Barczyk (Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Gliwicach), mgr Danuta Szmalec (reprezentująca Dziekana Wyższej Szkoły Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych w Kielcach, dr Jolantę Góral-Półrolę) oraz dr Mieczysław Chęciek (Specjalistyczne Centrum Terapii Jąkających Się w Wodzisławiu Śląskim).

W pierwszej części konferencji uczestnicy wysłuchali wykładów i prezentacji specjalistów z zakresu terapii mowy. Jako pierwsza wystąpiła mgr Izabela Wiltosz- Mozych z Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Gliwicach. Wystąpienie stanowiło próbę poszukiwania nowego spojrzenia na zagadnienie stresu, czyli „Jak oswoić króla burzy?”. Rozważania dotyczyły sytuacji stresujących, które mają nie tylko negatywne skutki
dla człowieka, ale często mobilizują również do działania, sprawiając, że w chwilach dużego obciążenia psychicznego stajemy na wysokości zadania. Czasami nie możemy zmienić sytuacji, ale możemy jednak zmienić sposób patrzenia na nią. Dlatego zdaniem prowadzącej należy poświęcać czas i siły w głównie zdarzeniom, na które mamy wpływ.

Następnie Tomasz Wiech, student pedagogiki ze specjalnością logopedia Wyższej Szkoły Ekonomii, Turystyki
i Nauk Społecznych w Kielcach, zaprezentował wykład pt. „Sposoby artykulacji w języku angielskim osób cierpiących na dyslalię”, omawiając różnice w realizacji wybranych głosek w języku polskim i angielskim.

Po przerwie wystąpił dr Mieczysław Chęciek, specjalista neurologopeda
ze Specjalistycznego Centrum Terapii Jąkania w Wodzisławiu Śląskim, wykładowca m.in. Wyższej Szkoły Ekonomii, Turystyki i Nauk Społecznych w Kielcach, prezentując wykład nt. „Jąkanie jako problem terapeutyczny nie tylko dla jąkających się osób”. Autor licznych publikacji z zakresu diagnozy oraz terapii jąkania i innych niepłynności mowy, omówił prezentowane zagadnienie w kontekście pracy z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi. Ponadto, dr M. Chęciek zaprezentował uczestnikom konferencji krótkie nagrania ze spotkań diagnostyczno-terapeutycznych. Szczególną uwagę zwrócił na konieczność konsekwentnej współpracy z najbliższym środowiskiem osób jąkających, jako niezbędny element procesu terapeutycznego. Podkreślił również znaczenie kompleksowej i ukierunkowanej terapii opartej na założeniach Zmodyfikowanego Programu Psychofizjologicznej Terapii Jąkających się, w odniesieniu do jej efektów, widocznych w postaci bardziej płynnej mowy, utrwalonych pozytywnych nawyków wspomagających prawidłową wymowę oraz nabytych umiejętności psychospołecznych ułatwiających osobom jąkającym się kontakty interpersonalne i funkcjonowanie w grupie społecznej.

W kolejnym wystąpieniu, dr Katarzyna Węgierska (logopeda i wykładowca w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach)  przedstawiła „Strategie interwencji logopedycznej w jąkaniu wczesnodziecięcym”, zwracając uwagę
na potrzebę podejmowania działań profilaktycznych mogących zapobiec powstawaniu przykrych skutków niepłynnej mowy u dzieci. Zdaniem prelegentki istotną rolę w tym procesie pełnią rodzice, opiekunowie dziecka, a także nauczyciele, stanowiąc pierwsze, jakże ważne źródło wsparcia w zakresie wspomagania prawidłowego rozwoju mowy. Autorka wykładu zaprezentowała również plakat wydany przez śląski oddział PTL, nt. „Każdy z nas może być dobrym słuchaczem – rozmówcą i mówcą”. Swoje wystąpienie podsumowała odwołując się do słów prof. B. Rocławskiego: „W dzieciństwie niewiele zależy od nas, wiele zaś od tych, którzy są z nami”.

Następnie odbyły się miniwarsztaty o tematyce dotyczącej „Efektywności Intensywnego Programu Terapeutycznego (tzw. turnusu)”, które przeprowadziła grupa terapeutów współpracujących z dr M. Chęćkiem z udziałem uczestników konferencji - osób jąkających się, studentów logopedii i terapeutów mowy. Terapeuci zaprezentowali założenia
i efekty poszczególnych bloków terapeutycznych prowadzonych w ramach zajęć grupowych opartych na założeniach Zmodyfikowanego Programu Psychofizjologicznej Terapii Jąkających się.

¨  Techniki relaksacyjne wykorzystywane w terapii jąkania przybliżyła mgr Justyna Toronczak (psycholog, logopeda - Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 13 w Zabrzu, SCTJ w Wodzisławiu Śl.).

¨  Ćwiczenia oddechowo - emisyjno – dykcyjne przeprowadziła mgr Elżbieta Skrzypiec-Kucharzewska (Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Siemianowicach Śl., SCTJ
w Wodzisławiu Śl.).

¨  Metodę „Echo” – jako technikę wspomagającą terapię osób jąkających się zaprezentował mgr Tomasz Brawański (Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna
w Cieszynie, SCTJ w Wodzisławiu Śl.).

¨  Techniki delikatnego startu mowy i przedłużonego mówienia zastosowała
mgr Elżbieta Bijak (Szkoła Podstawowa Nr 3 z Oddziałami Integracyjnymi w Mikołowie, SCTJ w Wodzisławiu Śl.).

¨  Praktyczne aspekty socjoterapii i psychodramy przybliżyła mgr Dorota Kamińska (Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Ciechanowie, Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli – Wydział w Ciechanowie, SCTJ w Wodzisławiu Śl.).

¨  Założenia grupowej terapii zmniejszania stanów logofobii omówił mgr Tomasz Brawański.

Kolejne wystąpienie dotyczyło tematyki „Społecznego aspektu jąkania”. Wskazówki dla osób jąkających się, ich rodziców, nauczycieli oraz logopedów zaprezentowały mgr Elżbieta Bijak i mgr Dorota Kamińska. Uzupełnieniem wystąpienia były broszurki, które otrzymali uczestnicy konferencji, zawierające praktyczne porady: „Jąkasz się, możesz sobie pomóc… Rodzicu, jeżeli Twoje dziecko się jąka… Nauczycielu, jeżeli Twój uczeń się jąka… Terapeuto, pomagając osobom jąkającym się…”, opracowane w oparciu
o literaturę przedmiotu oraz doświadczenia zdobyte podczas pracy z osobami niepłynnie mówiącymi, ich rodzinami i nauczycielami.

Końcową część konferencji stanowiły „Prezentacje byłych jąkających się osób
w kontekście kontaktów interpersonalnych”. Ich wypowiedzi na forum dotyczące przebiegu i efektów terapii były wiarygodnym odzwierciedleniem jej efektywności.

Warto dodać, że uczestnicy konferencji otrzymali od organizatorów plakaty „Jąkanie i inne dysfluencje mowy – wciąż aktualne” (autor: dr. M. Chęciek, plakat wydany przez Śląski Oddział Polskiego Towarzystwa Logopedycznego), a także mieli okazję dokonania zakupu niektórych pomocy logopedycznych multimedialnych na stoisku firmy „Komlogo” z Gliwic.

Podsumowania i zamknięcia konferencji dokonali mgr Danuta Szmalec,
mgr Grażyna Barczyk i dr Mieczysław Chęciek, dziękując uczestnikom spotkania
za zainteresowanie i aktywny udział w spotkaniu.

Opracowały:

mgr Elżbieta Bijak

mgr Dorota Kamińska